Phong hỏa gia nhân

Dưới đấy là lời giảng Quẻ Phong Hỏa Gia Nhân theo sách "Kinh dịch - Đạo của người quân tử" của học tập mang Nguyễn Hiến Lê


*

|:|:|| Phong Hỏa Gia Nhân (家人 jiā rén)

Quẻ Phong Hỏa Gia Nhân, đồ hình |:|:|| còn hiểu là quẻ Gia Nhân (家人 jia1 ren2), là quẻ thứ 37 vào Kinch Dịch.

Bạn đang xem: Phong hỏa gia nhân

* Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly giỏi Hỏa (火).

* Ngoại quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn tuyệt Gió (風).

Giải nghĩa: Đồng dã. Nảy nở. Người nhà, gia đinch, cùng gia đình, đồng chủng, đồng nghiệp, cùng xóm, sinh sôi, khai thác mở sở hữu thêm. Khai hoa kết tử chi tượng: trổ bông sinh trái, nẩy mầm.

Di là bị thương; hễ ra ngoài bị tmùi hương thì trở về nhà, cho nên vì vậy sau quẻ Minch di tới quẻ Gia nhân. Gia nhân là người trong một nhà.

Thoán từ

家人: 利女貞.

Gia nhân: Lợi nữ trinc.

Dịch: người trong nhà: hễ đàn bà mà chính đáng thì có lợi.

Giảng: Nội quái là Ly, sáng suốt; ngoại quái là Tốn thuận. Ở vào thì suốt, xử trí không hồ đồ, ở ngoài thì thuận, nlỗi vậy việc tề gia sẽ xuất xắc đẹp. Nói rộng ra việc nước cũng vậy, vì người vào một nmong rước nước làm nhà; mà việc thế giới cũng vậy, vì mỗi ncầu nlỗi một người, cả thế giới nlỗi một nhà.

Quẻ này, nội quái Ly là trung nữ, ngoại quái Tốn là trưởng nữ (1); hào 2, âm làm chủ nội quái, hào 4, âm làm chủ ngoại quái, nhị hào đó đều đắc chính cả, vì thế nói đàn bà mà chính đáng thì có lợi.

Tuy chỉ nói “nữ” trinh thôi, tuy nhiên phải gọi phái mạnh cũng cần chính đáng nữa, vì nếu nam giới ko chính đáng thì nữ làm sao chính đáng được. Cho cần Thoán truyện giải thích: Đàn bà chính đáng ở trong (ám chỉ hào 2, âm ở vị âm vào nội quái), mà đàn ông chính đáng ở ngoài (hào 5, dương, ở vị dương vào ngoại quái); đàn bà lo việc nhà, đàn ông lo việc ở ngoài, cả nhì đều giữ đạo chính, đó là hợp với nghĩa lớn của trời đất (nữ chính vị hồ nội, nam giới chính vị hồ ngoại; nam giới nữ chính, thiên địa đưa ra đại nghĩa dã). Nam nữ là nói phổ biến, gồm cả cha mẹ, con cái, anh chị em, vợ chồng, ai nấy đều phải giữ đạo chính hết, chứ ko phải chỉ có người bên trên, chồng không phải giữ đạo. Cha mẹ cũng có đúng đạo cha mẹ thì bé mới đúng đạo bé, bạn bè cũng vậy, chồng vợ cũng vậy. Thời xưa chẳng riêng biệt ở Nước Trung Hoa mà ở khắp các nước theo chế độ phụ quyền nlỗi phương Tây cũng vậy, không có bình đẳng giữa nam nữ; nhưng về bốn cách, đạo đức, thì phái nam nữ đều có bổn phận, trách nhiệm tương tự.

Đại tượng truyện khuyên: coi tượng quẻ này, gió từ vào lửa phát ra (điều này học học đã giảng rồi), người quân tử phát âm rằng vào đất nước, việc gì ở ngoài cũng phát từ ở trong; muốn trị nước thì trcầu phải trị nhà, muốn trị nhà thì trcầu phải tu thân; mà việc tu thân cốt ở hai điều: nói phải có thực lý; thực sự, ko nói suông, vu vơ; làm thì thái độ phải trcầu sao sau vậy, triệt để từ đầu tới đuôi, đừng cụ đổi hoài (quân tử dĩ ngôn hữu vật, nhỏng hạnh hữu hằng).

Hào từ

1. 初九: 閑有家, 悔亡.

Sơ cửu: nhàn hữu gia, hối vong.

Dịch: Hào 1, dương: phòng ngừa ngay từ Khi mới có nhà thì không hối hận gì cả.

Giảng: Hào này dương cương cứng ở đầu quẻ Gia nhân, chính là lúc mới có nhà, nếu biết đề phòng, ngnạp năng lượng ngừa ngay các tật nhỏng lười biếng, xa xỉ thì ko có gì phải ân hận. Ý hào này cũng nhỏng tục ngữ của ta: Dạy con từ thuở còn thơ, dạy vợ từ thuở đơn nhất mới về.

2. 六二: 无攸遂, 在中饋, 貞吉.

Lục nhị: vô du loại, tại trung quĩ, trinh cát.

Dịch: Hào 2, âm: ko việc gì mà tự chăm rước thành công (nắm hết trách nhiệm), cứ ở trong nhà lo việc nấu nướng, giữ đạo chính thì xuất xắc.

Giảng: Hào này âm nhu mà ở vị âm, đắc trung đắc chính là người dâu tuyệt bé gái thuận tòng, nhún nhường, dẫu vậy bất tài, ở địa vị thấp, cần ko gánh vác nổi việc trị gia, không lãnh trách nhiệm lớn được, chỉ đề nghị lo việc nấu nướng ở trong nhà thôi.

Xem thêm: Đỏ Mặt Với Phần Nhạy Cảm "Nổi Cồm Cộm" Của Loạt Sao Nam Việt Lộ Của Quý

3. 九三: 家人嗃嗃, 悔厲, 吉.婦子嘻嘻, 終吝.

Cửu tam: Gia nhân hác hác, hối lệ, cát; phụ tử hi hi, chung lận.

Dịch: Hào 3, dương: người chủ nhà nghiêm khắc, Mặc dù hối hận, có nguy tuy thế lại tốt; (nếu quá khoan để cho) dâu bé nhí nhảnh đùa đùa thì lại hối tiếc.

Giảng: Hào này là dương ở vị dương, đắc chính mà lại không đắc trung, quá nghiêm khắc, tuy có lúc phải hối hận, gặp nguy, tuy thế kết quả lại giỏi vì nhà có trật tự, trái lại nếu quá dễ dãi để mang đến dâu bé luông tuồng, thì nhà sẽ suy loạn mà phải hối tiếc.

4. 六四: 富家, 大吉.

Lục tứ: phú gia, đại cát.

Dịch: Hào 4, âm: Làm giàu thịnh mang lại nhà, rất rốt.

Giảng: Hào này âm nhu, đắc chính ở vào ngoại quái Tốn, ở địa vị cao, nhỏng bà mẹ có trách nhiệm làm mang đến nhà giàu thịnh lên.

Theo Phan Bội Châu, chữ “phú” ở phía trên không có nghĩa là làm giàu, mà có nghĩa là gia đạo hưng thịnh lên, mọi người hoà hợp nhau, bên trên ra trên, dưới ra dưới.

5. 九五: 王假有家, 勿恤, 吉.

Cửu ngũ: Vương cách hữu gia, vật tuất, cát.

Dịch: Hào 5 dương : vua (hoặc gia chủ) rất khéo về việc trị gia (cách là rất giỏi ko có gì phải lo, hay.

Giảng: Chữ vương vãi ở trên đây có thể gọi là vua trong ncầu hay gia chủ, nếu gọi là vua thì “trị gia” phải đọc là “trị quốc”

Hào này dương cương, đắc trung, đắc chính, lại có hào 2, âm ở dưới ứng với mình, cũng trung, chính; nhỏng có người nội trợ hiền giúp đỡ mình, không còn lo lắng gì nữa, giỏi.

6. 上九: 有孚, 威如, 終吉.

Thượng cửu: Hữu phu, uy như, bình thường cát.

Dịch: Hào trên cùng, dương: (người trên) có lòng chí thành và thái độ uy nghiêm (ko lờn) thì cuối cùng sẽ tuyệt.

Giảng: Hào này ở trên cùng quẻ Gia nhân, tức lúc gia đạo đã hoàn thành. Người bên trên chỉ cần thành tín là người dưới tin, lại trang nghiêm thì đạo được tốt đẹp sống thọ.

***

Quẻ này dạy cách tề gia, cần nhớ tía điều này:

- Phải ngăn uống ngừa ngay từ ban đầu.

- Bất kỳ người nào trong nhà, nhất là những người trên, phải giữ chánh đạo, giữ bổn phận, trách nhiệm của mình.

- Người chủ phải nghiêm, nếu nghiêm thì có điều hối hận đấy, mà lại còn rộng là quá dễ dãi.

Xem thêm: Clip Chánh Án Tand Huyện Mây Mưa Với Nữ Kế Toán Ngay Tại Trụ Sở

Chúng ta để ý: sáu hào ko có hào nào xấu; cơ mà cha hào dưới thuộc về bmong đầu, có lời răn uống bảo (hào 1: phải phòng ngừa từ lúc đầu, hào 2: phải giữ đạo chính ; hào 3: coi chừng nghiêm quá thì hối hận, nguy); tới hào 4 và 5; kết quả rất tốt, hào cuối chỉ cách giữ được sự xuất xắc đẹp đó tới cùng.


Chuyên mục: Blogs