Sông An Cựu Huế

Sông An Cựu không chỉ đặc biệt bởi hiện tượng “nắng đục mưa trong” mà bởi nó nhỏ mà dài đến hơn 30km. Sông bắt đầu lấy nước sông Hương từ đoạn cuối cồn Dã Viên, chảy qua địa phận Thành phố Huế, huyện Hương Thủy rồi đổ vào phá Hà Trung.

Bạn đang xem: Sông an cựu huế


Truyền thuyết sông An Cựu

Ca dao Huế có câu: “Núi Ngự Bình trước tròn sau méo/Sông An Cựu nắng đục, mưa trong”

“Nắng đục mưa trong”? Tại sao vậy? Phải chăng lời lý giải nằm ở câu chuyện truyền thuyết gắn liền với nó?


Theo truyền thuyết khi khơi thông, dòng sông do khơi dòng đúng vào nơi hang động của một con thuồng luồng khổng lồ, làm cho hang động của nó bị lộ ra, do vậy mà mỗi khi trời nắng, thời tiết nóng không chịu được nó trở nên dữ tợn, vẫy vùng, khuấy đảo phù sa, làm đục ngầu cả dòng nước nguồn, nước sông An Cựu cũng trở nên đục vào những ngày này.

Còn những ngày mùa thu, tiết trời mát mẻ, thuồng luồng nằm im trong hang động, dòng sông không bị khuấy đảo, nước sông trở nên trong vắt.

Nhưng cũng có những giả thiết khác cho rằng, tại nơi có cây cầu Kho Rèn, xưa có lò rèn vũ khí nên lượng sắt từ đây đổ xuống sông đã gây ra hiện tượng “nắng đục mưa trong”.

*
Sông An Cựu Nắng Đục Mưa Trong

Còn thực tế về Sông An Cựu thì thế nào?

Dòng sông này là dòng sông đào nhận nước từ sông Hương trong xanh chảy về phá Hà Trung và ra biển nên ngay cả những ngày mưa nước vẫn ít khi đục vì không có nước nguồn trên núi chảy về. Trái lại, mùa nắng hạn, nước sông cạn, có khi cạn gần đến đáy sông và lại có màu vàng đục của lớp phù sa dưới đáy. Gió tạo sóng trên một mực nước thấp như vậy dễ dàng tạo nên sự quấy đảo đáy sông làm dòng ngầu đục.

 Xét đến lý do xuất hiện, đầu thế kỷ 19, cùng với việc xây dựng kinh đô, củng cố triều chính, phát triển kinh tế, vua Gia Long đã cho đào sông An Cựu theo ước nguyện của dân trong vùng.

Con sông này trước khi được đào rộng ra, sâu hơn vốn là một con sông nhỏ, chi lưu của sông Hương, ở phía Nam kinh thành Huế.

Những tên khác của sông An Cựu

Sông có nhiều tên gọi như Lợi Nông, Phủ Cam, Đại Giang, Hà Tự, Cống Quan,… Nhưng “Sông An Cựu” vẫn là cái tên phổ biến nhất ở Huế. Dòng sông này không chỉ đặc biệt bởi hiện tượng “nắng đục mưa trong” mà còn bởi chiều dài của nó. Chỉ là con sông nhỏ nhưng có chiều dài đến hơn 30km, sông bắt đầu lấy nước sông Hương từ đoạn cuối cồn Dã Viên, chảy qua địa phận Thành phố Huế, huyện Hương Thủy rồi đổ vào phá Hà Trung.

Xem thêm: 3 Cách Cài Bài Hát Làm Nhạc Chờ Cho Điện Thoại, Cài Nhạc Chờ Theo Ý Muốn

Vì sao có tên là Lợi Nông

Vào năm Minh Mạng thứ 2, sông An Cựu được đổi tên thành sông Lợi Nông do xuất phát từ ý nghĩa cốt yếu khi đào con sông này. Bia đá khắc tên nay vẫn còn và được bảo quản tại Bảo tàng lịch sử tỉnh Thừa Thiên Huế. Đến năm Minh Mạng thứ 16 khi đúc Cửu Đỉnh, hình ảnh và tên sông đã được khắc vào chiếc đỉnh thứ 3 là Chương Đỉnh.

*
Cuộc sống người dân xưa trên dòng sông An Cựu

Sông An Cựu – Dòng sông gắn liền với lịch sử Huế

Huế – Kinh đô cũ của Triều đại cuối cùng nhà Nguyễn, với 143 năm trị vì, nơi đây còn tồn tại một hệ thống phủ đệ đồ sộ của biết bao ông hoàng bà chúa. Sông An Cựu mang một vẻ đẹp tiềm ẩn, thế nên nó cũng được những hoàng tử, công chúa chọn làm nơi “an cư” suốt quãng đời còn lại. Từ đó, có sự giao thoa giữa nét văn hóa cung đình với nét văn hóa dân gian và đã tạo nên một nét đẹp văn hóa đầy ấn tượng mà chỉ riêng dòng An Cựu mới sở hữu được.

*
Sông An Cựu gắn liền với lịch sử Huế

Con sông này là nơi gắn liền với những điạ danh quen thuộc, có ga Huế – Ga Trường Súng xưa, nơi diễn ra những cuộc chia ly, hội ngộ của những con người. Có Bến Ngự, nơi để thuyền rồng của nhà vua cập bến mỗi khi đi tế trời ở Đàn Nam Giao, gắn liền với hình ảnh ông già Bến Ngự Phan Bội Châu hay với ngôi chợ cùng tên Chợ Bến Ngự và đi vào thơ ca nhạc họa trong “Đêm tàn bến Ngự” của Dương Thiệu Tước. Rồi còn có một phủ trồng nhiều cam để rồi xuất hiện cái tên “Phủ Cam”, đi liền với Tổng giáo phận Huế – Nhà thờ Phủ Cam và gắn với cây cầu có hình bóng người nữ sinh đi học năm nào được nhạc sĩ Trịnh Công Sơn yêu mến, gửi đời bài hát “Diễm xưa”.

Sông An Cựu là thế, một con sông lắm tên, và cũng nhiều thứ để ngắm nhìn và tìm hiểu.

Nhưng một sự thật hiện nay, khi được nhắc đến sông An Cựu, đa phần mọi người sẽ nghĩ đến một dòng sông với nhiều bèo, thỉnh thoảng có mùi “khó chịu” và dần dần bị ô nhiễm nặng.

Vậy rồi mấy ai sẽ nhớ đến “Sông An Cựu, nắng đục mưa trong”?

Nhất là khi con sông này nằm ở một thành phố mà người chị em Sông Hương đã rất ư nổi tiếng.

Và cả khi những địa điểm hai bên bờ sông này xem ra có phần bị “lép vế” trước những lăng vua, những chùa chiền vốn đã nổi tiếng.

Nhưng sông An Cựu là đáng để sống sâu, sống chậm cùng, nhất là gần đây, hai con đường ven sông luôn rợp bóng cây xanh, và có những quán cà phê nho nhỏ xinh xinh mọc lên.

Sông An Cựu đáng để làm một tour kiểu đi bộ, hoặc đạp xe đạp để lang thang cùng, với những trải nghiệm của chợ ven sông, của những ngôi làng trong lòng thành phố…

Hoặc có thể nghĩ đến cả việc cùng đôi ba người bạn ngồi trên một con thuyền nhỏ, xuôi dòng An Cựu, ngắm chiều về, ngắm trăng lên, xem người dân rớ cá, câu cá…